علی اکبر محتشمی پور که در انتخابات ریاستجمهوری نهم رییس ستاد انتخابات مهدی کروبی بود و اعتراضات مکرر وی در خصوص خطر تخلف در انتخابات مطرح شده بود، این دوره و در آستانه دهمین انتخابات ریاست جمهوری ریاست ستاد صیانت از آرای مردم را که از سوی مهندس میرحسین موسوی پیشنهاد شده است بر عهده دارد.
آقای محتشمی پور! با تشکر از وقتی که در اختیار ما گذاشتید. شما رییس کمیته صیانت از آرا در ستاد مهندس موسوی هستید. به ما بگویید این کمیته چه اهدافی را دنبال می کند و اساسا از چه زمانی و به چه منظور تشکیل شده است؟
این کمیته با پیشنهاد مهندس موسوی تشکیل شده و از من خواستند که مسئولیت کمیته را بر عهده بگیرم. عنوان این کمیته نیز کمیته صیانت از آرای مردم است. ولی اینکه آیا دغدغه ای در صیانت از آرای مردم بوده که کمیته تشکیل شده باید عرض کنم که از دوران همکاری با مهندس موسوی که به دولت خدمتگزار در زمان حیات حضرت امام معروف بود چالشهایی را با شورای نگهبان داشتیم که در اثر این چالشها (که اکثرا برداشت غیر صحیح شورای نگهبان از حوزه وظایف نظارتی خودش بود) مجبور شدیم که بر اساس عمل به قانون در مقابل شورای نگهبان مقاومت کنیم و اجازه ندهیم که اقدامی خلاف قانون رسمی کشور که یا در قانون اساسی آمده و یا در مجلس تصویب شده انتخابات شکل بگیرد.
نام این کمیته که «کمیته صیانت از آرا» است اینگونه به ذهن متبادر میکند که علیالقاعده می بایست در جریان رای گیری مسئولیت داشته باشد برای حفاظت از آرا. ولی شما میفرمایید اساس کمیته در جریان اختلاف نظر با شورای نگهبان شکل گرفته…
ببینید صیانت از آرا میتواند به چند صورت باشد. یکی آنجا که تخلفات،در هنگام رای گیری صورت میگیرد و یا برخی اقداماتی که سرنوشت آرا را تغییر میدهد صورت میگیرد. یک وقت در جایی که در چارچوب قانون اقدامی صورت گیرد که اگر اقدامی خارج از قانون صورت گرفت باز هم بحث صیانت از آرا مطرح میشود. بر این اساس چه تخلف قانونی باشد چه تخلف در رایگیری باشد و چه تقلب در رایگیری صورت بگیرد این اقدامات سلامت آرا مردم را زیر سوال میبرد و طبیعتا صیانت از آرای مردم حکم میکند که جلوی هرگونه تخلفی را از زمان شروع انتخابات تا پایان شمارش آرا و اعلام قطعی نتایج شمارش آرا گرفته شود و تلاش شود که آرا به صورت صحیح اعلام شود.
ضمانت اجرای این صیانت از آرا چگونه است؟ مثلا شما و همکارانتان اگر تخلفی را در جایی مشاهده کردید به مردم اعلام می کنید و یا اینکه تصمیمات این کمیته دارای ضمانت اجرایی دیگری است؟
ضمانت اجرایی تصمیمات کمیته،خود مردم هستند و ما با تکیه به افکار عمومی و حضور و نظارت مردم در تمامی شئون این صیانت را میتوانیم اعمال کنیم ولی اگر مردم نسبت به سرنوشت رای و انتخابشان بی تفاوت شوند طبیعتا هر چه ما قدرت داشته باشیم شاید نتوانیم کاری را صورت دهیم. بر این اساس برای ما افکار عمومی و رای مردم بیشترین اهمیت را دارد.
چه دغدغههایی باعث شده کمیته تشکیل شود؟
یکی تجربه گذشته ما و عملکرد گذشته شورای نگهبان است که در دورههای سابق باعث شد ما کمی بیشتر مراقب باشیم و شکافهایی را که ممکن است در آن ها برای آرای مردم مشکلاتی پیش آید مسدود کنیم. براین اساس کمیته ای متشکل از تعدادی شخصیت ها و چهرههای انتخاباتی،حقوقدانان و قانون شناسان تشکیل دادیم و راهکارهایی را برای سلامت انتخابات اندیشیدیم. سعی بر این است که با آموزش کسانی که از طرف ستاد موظف میشوند روند انتخابات را زیر نظر داشته باشند و به نمایندگی از مهندس موسوی و سایر نامزدهای انتخاباتی در هیاتهای اجرایی و سر صندوقها هستند با سلاح قانون روند انتخابات را در مسیر صحیحی قرار دهیم.
آقای محتشمی پور! در حال حاضر و در جهت اهداف کمیته دغدغه های شما چیست و اغلب چه مواردی را در بر می گیرد؟ برخی اساس کار کمیته و شان قانونی آن را زیر سوال برده اند. در این مورد هم لطفا توضیح دهید.
ما در پیگیری دغدغه هایی که برای بسیاری از نیروهای دلسوز انقلاب وجود دارد جدی هستیم. مردم نیز باید نسبت به آن حساس و جدی باشند و بیشتر توجه ما نیز روی نظارت عمومی مردم است. همان طور که اشاره کردید برخی آمی گویند که کمیته صیانت از آرا جنبه قانونی ندارد. من تعجب میکنم که این جریان ها (از شورای نگهبان یا از وزارت کشور) چه چیزی باعث شده که بیایند و این حرف را بزنند. این سخن برای شورای نگهبان، وزارت کشور و اصل نظام باز منفی دارد. همه باید استقبال کنند از جریانی که در جهت صیانت از آرای مردم فعالیت کند. چه نامزدهای انتخاباتی،چه دستگاههای اجرایی و چه دستگاههای نظارتی.منشوری پس از گذر زمان و مطالعات فراوان تمام دستگاههای سیاسی نظارتی و اجرایی کشور منتشر شده با عنوان منشور اخلاق انتخاباتی؛که اخیرا وزارت کشور در دفترچهای آنرا منتشر کرده و در اختیار گذاشته است.
در همین جزوه ای که برای تدوین آن تمام دستگاهها از جمله وزارت ارشاد، شورای نگهبان، وزارت کشور و همه دستگاهها بر آن نظارت داشتند و منشوری قوی و مهم مفید است بحث صیانت از آرا را مطرح شده و آمده است:«صیانت از آرا بر عهده همه مردم و دستگاهها است.»
بسیار خوب! اگر چنانچه صیانت از آرا بر عهده همه مردم است پس برای چه میگویید این کمیته جنبه قانونی ندارد؟ خودتان گفتهاید صیانت از آرا بر عهده تمام مردم است. بالاخره نامزد انتخاباتی که ممکن است رییس جمهور شود و رای مردم را بگیرد به عنوان نماینده مردم نمیتواند از آرا مردم صیانت کند؟ و به عنوان یک شهروند نیز حق دارد جمعی را به عنوان نماینده انتخاب کند تا از آرا مردم صیانت کند. اینکه عده ای به طور وحشتزده اصل تشکیل کمیته صیانت از آرا را رد میکنند این شبهه ایجاد میشود که چرا از اینکه مردم از آرایشان صیانت کنند وحشت دارند؟
چه چیز عامل این وحشت است؟ ما که معتقدیم باید صیانت از آرای مردم به اندازهای بالا رود که مراجعه کنندگان به صندوق،خود،ناظر باشند و جلو ی تخلف را بگیرند.
نکته دیگر اینکه انتخابات در ایران مردمی است و پایههای زیربنایی تشکیل کمیته صیانت از آرا نیز همین است. در انتخابات، انتخاب کننده و انتخاب شونده مردم هستند و اینگونه نیست که شورای نگهبان ذی نفع باشد. بلکه مردم ذینفع هستند و مردم باید رای دهند. بر این اساس قانون،مکانیزمهایی را تعیین کرده است که بر اساس آن معتمدین محل باید جمع شوند و هیاتهای اجرایی نیز باید به انتخاب معتمدین محل تشکیل شود.
اکنون سوال من از مردم این است که آیا هیچیک از شما تاکنون در سطح کشور شنیدهاید که معتمدین محل شما در هیاتهای اجرایی انتخابات چه کسانی بودهاند؟ در گذشته روال بر این بود که در وزارت کشور چهرههای برجسته دینی، دانشگاهی، کارگری و حتی آموزشی که مورد اعتماد مردم بودند اعلام میشدند و مردم نیز آنها را میشناختند. بنابراین بر این اساس دغدغه تشکیل کمیته برخی برخوردهای شورای نگهبان بود که البته از دور سوم نیز ما با برخوردهای این شورای نگهبان مساله داشتیم. آنها معتمدین را قبول نداشتند و حتی می گفتند که صلاحیت معتمدین را نیز ما باید تشخیص دهیم و ما میگفتیم که این مردم هستند که باید معتمدین خود را تشخیص بدهند. بنابراین عدم اعلام و معرفی معتمدین جای سوال دارد. چرا آنها معتمدین را معرفی نکردند که مردم پیش از شکلگیری هیاتهای اجرایی معتمدین خود را بشناسند؟ حتی هیاتهای اجرایی نیز باید اعلام شوند تا مردم بدانند اعضای این هیاتها چه کسانی هستند؟ ما میگوییم این اشخاص را به مردم معرفی کنید تا آنها بدانند که چه جریانی انتخابات را برگزار میکند؟ اینها همان دغدغههایی است که ما نیز به عنوان بخشی از مردم اقدامات جدی در راستای تحقق آن برای برگزاری سالم انتخابات صورت میدهیم.
آیا افکار عمومی نیز از اقدامات کمیته صیانت از آرای مردم آگاه خواهد شد؟
البته که به مرور زمان با مردم سخن خواهیم گفت و افکار عمومی را در جریان ریز مسایل قرار خواهیم داد. ولی یکی از موضوعات مهمی که وجود دارد بخشنامهای است که از سوی شورای نگهبان و به امضای آقای کدخدایی ارسال شده و سوالاتی را مطرح کرده و خود نیز به آن پاسخ گفته است. یکی از سوالاتی که در بخشنامه آمده و آقای کدخدایی خودش به آن پاسخ گفته این است که:« آیا افراد معرفی شده از شوراهای اسلامی شهر، روستا یا بخش به منظور عضویت در هیات اجرایی که خود عضوی از شورا هستند باید به تایید هیاتهای نظارت نیز برسند یا نه؟» اینها سوال و جواب برای خودشان درست کردهاند و خودشان هم بدون توجه به قانون به سوالات پاسخ گفتهاند. در پاسخ به همین سوال هم گفتهاند:«بله باید به تایید برسند.»
شما باید توجه کنید افراد معرفی شده کسانی هستند که میلیونها نفر در شهرها و روستاها به آنها رای دادهاند. بنابراین بیایید و رسما و صریحا بگویید این افراد معتمدین شورای نگهبان هستند نه معتمدین مردم! من اینجا به آقای کدخدایی میگویم که شما حق ندارید بگویید شورای نگهبان باید صلاحیت آنها را تایید یا رد کند که اگر این اقدام صورت بگیرد و شورای نگهبان حتی این افراد را بخواهد ردصلاحیت کند صلاحیت خود را زیر سوال برده است. بنابراین ساختن این سوال و جوابها و اصلا اعلام این بخشنامه عملی غیرقانونی است و هیچ سیستم حقوقی نیز نمیتواند این موضوع را قبول کند.
سوال دومی که آقایان در بخشنامه خود آوردهاند این است که:« آیا نماینده نامزدهای انتخابات میتوانند در جلسات هیاتهای اجرایی شرکت کنند؟» و خود پاسخ دادهاند:« که خیر نمیتوانند.» طرح این سوال و جوابها واقعا خندهدار است. ما میگوییم اینها نماینده نامزدها هستند و بر اساس قانون باید از زمانی که نامزدها وارد عرصه میشوند در تمام جلسات هیاتهای اجرایی شرکت کنند و به جلسات نیز دعوت شوند. براساس بخشنامهای که شورای نگهبان صادر کرده نماینده نامزدها تنها میتوانند در روز اخذ رای تا پایان شمارش آرا بدون دخالت در اجرا و نظارت حضور داشته باشند. براساس برنامه زمانبندی وزارت کشور نماینده نامزدها به منظور حضور در هیاتهای اجرایی و شعب اخذ رای شهر، شهرستانها و بخشها باید معرفی شوند ولی آقای کدخدایی نامه نوشته و بخشنامه کرده که نماینده نامزدها حق شرکت در هیاتهای اجرایی را ندارند. من همین جا به آقای کدخدایی میگویم که شما با این اقدام خود قانون را نقض کردهاید. مملکت دیکتاتوری نیست و مردم اصلا انقلاب کردند برای حاکمیت قانون. ما قاطعانه و با پشتوانه مردم میگوییم که اجازه نخواهیم داد با رای مردم بازی کنند.
ممانعت از حضور نمایندگان نامزدها در روند انتخابات که سخنگوی شورای نگهبان اعلام کرده به نظر ما نقض رسمی قانون مصوب است و هرکس قانون را نقض کند صلاحیت حضور در شورای نگهبان را ندارد. اگر نظر شورای نگهبان هم این است من از مقام معظم رهبری میخواهم که این رویه را اصلاح فرمایند. بر این اساس ما نیز در کمیته صیانت از آرا و با پشتوانه مردم در چارچوب قانون اجازه هیچگونه دخالت و تخلف در انتخابات را به هیچ جریانی نخواهیم داد.
مطالب مرتبط :
نظر شما